หลีกทางเซียน : มาตรฐาน ลานโพธิ์

เรื่องโดย  ทแกล้ว ภูกล้า 

เมื่อตั้งตัวเป็นนักศึกษา วิทยายุทธ์พระเครื่อง  ติดตามความคืบหน้าทั้งด้านวิชาการและตลาดพระเครื่อง ติดต่อกันมาเกือบจะสี่สิบปี  ผมพบว่า  ด้านตลาดพัฒนาไปไกลมาก  ตรงข้ามกับด้านวิชาการ  ซึ่งดูเหมือนย่ำเท้าอยู่กับที่

ตลาดพระ วิ่งฉิวปลิวไปตามยุคเศรษฐกิจฟองสบู่  ราคาพระเครื่องชนิดใหม่หลายชนิด  ยังไม่ทันผลิต  ก็ขายได้ล่วงหน้า

วัดดัง  เกจิอาจารย์ดี  ออกข่าวเตรียมจัดพิธีสร้างพระ ปลุกเสกพระ เท่านั้นแหละ  ตลาดพระเครื่องก็ขวักไขว่

ยิ่งมีสื่อพระเครื่องช่วยทำหน้าที่ตีปี๊บอีกเปรี้ยงสองเปรี้ยง  คนที่ไม่เคยสนใจก็หันไปถาม  คนที่สนใจอยู่แล้ว  ก็ไม่รอช้า  ทำหน้าที่แรก  รีบไปซื้อใบจอง 

หลีกทางเซียน : ปรกโพธิ์ พิมพ์ปัญหา

เรื่องโดย ทแกล้ว ภูกล้า

พี่ใหญ่ใน  “ ลานโพธิ์ ”  เปรยๆ ว่า  ยังเชื่อมั่นว่า  ไม่มี สมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ปรกโพธิ์ เหมือนเดิม
เหตุที่ยังมั่นใจ  เพราะยังไม่เคยเห็น  “ ปรกโพธิ์ ”  องค์ไหน  ถึงวัดระฆังสักองค์เดียว

ทฤษฎีไม่มี ปรกโพธิ์ วัดระฆัง  ต้องถือว่าเป็นทฤษฎีมาตรฐานของตลาด  คุณดอกรัก  ตันอู๋พงษ์  ยืนยันไว้ใน  “คเณศร์พร”  ว่า  ไม่มีหรอกน้องเอ๋ย

คุณประจำ  อู่อรุณ  ไม่มี ปรกโพธิ์ วัดระฆัง  ไว้ในหนังสือภาพพระเล่มแรก  ที่ยังขายได้ขายดีถึงวันนี้ แต่เขียนออกตัวไว้ว่า  มีแต่เป็นพระหายาก  ยากขนาดหาภาพไม่ได้

แต่หนังสือขนาดเดียวกัน  ที่ออกไล่หลังของ คุณวรเทพ  รัตนอุดมศิลป์  มีภาพ ปรกโพธิ์ วัดระฆัง  ทั้งพิมพ์ปรกโพธิ์ เกศบัวตูม  ที่ถือว่าเป็นพิมพ์ที่มีบางคน กล้าเล่นมากกว่า ปรกโพธิ์ พิมพ์อื่น และอีกพิมพ์ เนื้อหานุ่มนวลชวนมอง  เปลี่ยนมือซื้อขายกันในบางกลุ่ม  เรียกตามตำหนิเดือยแหลมในซุ้มด้านซ้ายองค์พระว่า  พิมพ์มีเดือย 

หลีกทางเซียน : วิถีจอมยุทธ์

เรื่องโดย ทแกล้ว ภูกล้า

พี่ใหญ่ค่าย ลานโพธิ์  ทักทายท้วงติงว่า  ระยะนี้  “หลีกทางเซียน”  จ่อยไปหน่อย

ตามธรรมดาของคนเขียนหนังสือชั้นสามัญ  ปฏิกิริยาที่สะท้อนกลับจากผู้อ่าน  มีค่ายิ่งกว่ายาวิเศษขนานใดที่มีในโลก

พูดก็พูดเถอะ  แม้จะไม่ใช่คำชม  แต่เป็นคำด่า  อย่างน้อยก็แสดงว่า  “ได้อ่าน”

คำทักท้วงของ พี่ใหญ่ค่าย ลานโพธิ์   สะท้อนว่า  แนวคิดจากทฤษฎี  ดูพระจากตัวแม่พิมพ์  ซึ่งในทัศนะของคนนำเสนอ  ถือว่าเป็นความกล้าหาญ  เสี่ยงต่อการยอมรับและการปฏิเสธ เป็นแนวคิดพื้นๆ ธรรมดา  ไม่มีอะไรน่าสนใจ

หลีกทางเซียน : แม่พิมพ์นั้น สำคัญฉะนี้ (ตอนที่ 4)

เรื่องโดย ทแกล้ว ภูกล้า

ในช่วงที่กระแสพุทธพาณิชย์กำลังแรงจัด  ราคาพระชุดเบญจภาคีหนีไปอยู่ที่หลักล้าน  และหลักหลายๆ ล้าน  จึงมีความพยายามจากบางฝ่าย  ยก พระสมเด็จอรหัง ขึ้นไปอยู่ชุดเบญจภาคีด้วย

ข้ออ้าง  ก็คงเป็นไปทำนองว่า  เนื้อหา  ความเก่า  ศิลปะ  ก็ถึงกัน  ก็เมื่อเชื่อว่าเป็นพระของอาจารย์สมเด็จโตแล้ว  ไม่น่าที่จะยอมให้พระเครื่องของอาจารย์อยู่ระดับต่ำกว่าศิษย์

ดูเหมือนว่า  ประวัติช่วงที่สามเณรโตอุปสมบทเป็นพระ  ในฐานะเป็นพระในอุปถัมภ์ของเจ้าฟ้ามหากษัตริย์  ไม่มีใครปฏิเสธว่า  ถูกส่งให้ไปร่ำเรียนอยู่ใน สำนักสมเด็จพระสังฆราช (สุก)  วัดมหาธาต ร่ำเรียนวิชาจาก วัดมหาธาตุ  เป็นศิษย์สมเด็จสังฆราช  องค์ที่ร่ำลือกฤติยาคมแก่กล้า  ถึงขั้นเลี้ยงไก่ป่าจนเชื่อง

ก็เมื่อเรียนจาก สำนักมหาธาตุ  คนรุ่นหลังก็โมเมเอาว่า  คงจะได้แบบอย่างการสร้างพระผงปูนขาว  พิมพ์สี่เหลี่ยมชิ้นฟัก  จากสมเด็จสังฆราช  วัดมหาธาตุ

หลีกทางเซียน : แม่พิมพ์นั้น สำคัญฉะนี้ (ตอนที่ 3)

เรื่องโดย ทแกล้ว ภูกล้า

ผมได้ทิ้งท้ายไว้เมื่อฉบับที่แล้วว่า  ขออนุญาตตั้งสมมุติฐานใหม่  พระผง พระพิมพ์ ในตระกูล พระสมเด็จ เกือบทุกวัด  สร้างขึ้นหลัง พระสมเด็จ วัดระฆัง

โดยยึดหลักเลข ร.ศ. หลัง พระวัดท้ายตลาด  จากการสันนิษฐานของศาสตราจารย์ไสว  วงศ์เก่า  เทียบ พ.ศ.แล้ว  หลัง สมเด็จพุฒาจารย์โต ถึงชีพิตักษัย  พ.ศ.2415  ไปแล้วหลายปี

นอกจาก พระกรุวัดท้ายตลาด  พระกรุวัดอัมพวา  กรุวัดสามปลื้ม  กรุวัดเงินคลองเตย  ที่อาจารย์รุ่นเก่า  อนุมานเหมือนๆ กันทำนองว่า  ควรจะเป็นสร้างอย่างน้อยก็ในรัชกาลที่ 3

ค่านิยม ร.3  โปรดสร้างวัด  แพร่กระจายในหมู่พระบรมวงศานุวงศ์  ข้าราชบริพาร  จึงมีการสร้างวัดกันยกใหญ่

เมื่อสร้างวัดทั้งวัด  สวยงามใหญ่โตโอฬารได้  อาจารย์เขียนตำราพระท่านก็เลยเหมาไปว่า  สมภารในช่วงเวลานั้น  น่าจะสร้างพระเครื่องเอาไว้ด้วย

หลีกทางเซียน : แม่พิมพ์ นั้น สำคัญฉะนี้ (ตอนที่ 2)

เรื่องโดย ทแกล้ว ภูกล้า

แม้จะยังไม่มีข้อยุติชี้ขาดว่า พระสมเด็จ ตัดจากด้านหน้า หรือตัดจากด้านหลัง แต่ก็มีข้อสรุปตรงกัน ก็คือ  แม่พิมพ์ พระสมเด็จ ทุกพิมพ์ แกะเฉพาะองค์พระ

ผลที่ออกมาจากการพิมพ์พระจาก แม่พิมพ์ แบบนี้ ก็คือ เมื่อยกพระออกมา ก็ต้องหาวิธีการตัดขอบข้างพระกันเอง

การตัดขอบข้าง แม้บาง แม่พิมพ์ หรืออาจทุก แม่พิมพ์ จะมีเส้นกรอบ ที่เรียกว่า กรอบกระจก ตัดด้วยมือคน หาความเที่ยงตรงไม่ได้ ขนาดพระแต่ละองค์จึงไม่เท่ากัน

ตัดนอกกรอบก็ได้ พระใหญ่ ตัดชิดกรอบก็ได้ พระเล็ก